माघको महिना, कठ्याङ्ग्रिएको जाडो २०५६
साल ।
संखुवासभा जिल्लाको सरस्वती उच्च मा. वि.
चैनपुर (तत्कालिन मा.वि.) जिल्लाको राम्रो मध्ये एक विद्यालय । हाम्रो कक्षा ९ को बार्षीक परिक्षाको परिक्षाफल भर्खरै प्रकाशित भएर कक्षा १० को कक्षा संचालन हुने तयारी भैरहेको थियो ।
जुन सुकै विद्यालयले आयोजना गरे पनि सबै भन्दा जटिल कुरा
थियो हाजिरीजवाफको लागि विध्यार्थी (टिम) छनौट । ठूलै बिवाद हुने सिर्जना हुँदै थियो
तर प्र.अ. मुक्तिनाथ गौतम सरले सबै जिम्मा दिनुभयो पुरुसोत्म पोख्रेल सरलाई । एक
टिममा ३ जना हुनु पर्ने नियम अनुसार कक्षा ९ बाट एक जना र कक्षा १० बाट दुइ जना छान्ने निर्यण भयो
। र अन्त्यमा सामान्य ज्ञानमा अलि अब्बल कक्षा ९ बाट रत्नमणि गौतम तथा कक्षा १० बाट सहपाठि साथि गोबिन्द
प्रकाश निरौला र प्रमोद भट्टराई (म) । उक्त हाजिरी जवाफ प्रतियोगिता गर्ने हिमालय
मा. वि. हेदाङ्ना हाम्रो विध्यालय बाट पुरा २ दिनको हिंडाईमा पुगिन्थ्यो । त्यहि
योजना अनुरुप पहिलो दिन चैनपुरकै भञ्याङ्खर्कमा रत्नमणिको घरमा बसियो साथमा
हुनुहुन्थ्यो भुगोल बिषयका सर पुरुसोत्म पोख्रेल अर्थात हाम्रो समुहको टोलिनेता ।
यात्रा
दिन - १
बिहानै सुरु भयो
भन्ज्याङ्खर्क बाट यात्रा, अनि मेरो पिडा पनि त्यहिबाट सुरु भयो, कारण बुबाले
किनिदिनु भएको नयाँ जुत्ता । जुन हल्का सानो त्यो पनि आफ्नै हठले गर्दा किनकि निकै
राम्रो भएकोले साट्न नमानेको आफैले हो । जे भएपनि अब बिकल्प भनेको कि खाली खुट्टा
कि त्यहि साँघुरो जुत्ता, यात्रा अगाडि बढ्दै गयो साँघुरो जुत्ताको साथमा ।
दुःख सुख बाटो
लागियो भञ्याङ्खर्कबाट हेवा खोला तर्दै वाना, उकालो ओरालो हुँदै पुगियो सभाखोला,
भोकले पिडित हामी सरले खाने बारे कुरै ननिकालेपछि हामी निर्ह्य बनेका थियौं । कडा
मिजासको स्वभाव भएको कारण हामी कसैमा सरको अगाडि भोक लागेको कुरा भन्ने आँट भएन ।
भोकले त्रासलाई खाईदिन्छ भने झै अन्त्यमा सरलाई ठुलै आँटको साथ भोक लागेको कुरा
गरेपछि खाजाको रुपमा चाउचाउ खाईयो, स्वर्ग पुगेको अनुभुति लिएर ।
करिब दिउँसोको
करिब ४ बजे तिर जिल्लाको सदरमुकाम खाँदबारी बजार पुगियो । सानै उमेरमा त्यति धेरै
हिँडाई पहिलो पटक थियो । दुखाईको पिडा त्यतिनै, एक पाइला चाल्न मन नलाग्ने गरी र
त्यस्तै अवस्था गोबिन्द र रत्नमणिको पनि । होटलमा खाने बस्ने रहर खुबै भएको थियो
हामी तिनै जनालाई, किनकि हामी कोही घर छोडेर कहिल्यै बाहिर बस्ने गरी गएका थिएनौं ।
सरलाई सदरमुकामकै कुनै एक होटलमा बस्ने भन्ने अनुरोध गर्यौं तर सरले मान्नु भएन ।
हाम्रो रहर चाहाना त्यहि चकनाचुर भयो जतिबेला सरले गैरी पाङ्माको आफ्नै घरमा बास
बसाउने निर्यण गर्नुभयो, जाहाँ पुग्न सदरमुकाम बाट अझै २ घण्टा जति हिड्नु पर्थ्यो
।
सरको निर्णयको
अगाडि कस्को के चल्थ्यो र लागियो सरको पाइला पछ्याउदै । करिब २ घण्टाको उकालो बाटो
हिँडेपछि बल्ल तल्ल पुगियो सरको घरमा,
झमक्क साँझ परेपछि । मिठो मसिनो जस्तो भएपानि सरको बुढि हुनु भएकी आमाले पकाएको खाना
खएर अलि अलि भएपनि प्रतियोगिताको लागि तयारी गर्न सुरु गरियो । थाकाईको अगाडि
अध्ययन एक पल पनि टिकेन, कलिलो ज्यानको थकाई र दुखाईले तनै भाईलाई निन्द्रा देबीको
काखमा पुर्यायो ।
यात्रा
दिन - २
बिहान सरले
बोलाउँदा मात्र थाहा भयो घाम डाँडा माथि आइसक्न लागेछ ।
“उफ्! फेरी
हिँड्नु पर्ने, बेकारमा आईएछ ।” मैले गोबिन्दको कानमा खुसुक्क भने ।
“हो यार!” गोबिन्दले
सहमति जनाए ।
जे जस्तो भएपनि
हिँड्नु त छ नै । गैरी पाङ्मा बाट उकालो लागियो अनि छ्याङ्कुटी भन्ने ठाउँमा पुगेर
कालो चिया र ग्युकोज बिस्कुट खाईयो अनि लागियो चिचिला पाताल तिर, जहाँ बाट सुरु हुन्थ्यो अत्याधिक जाडो र घना जंगल बिचको बाटो । बाहिर जति नै टन्टलापुर घाम लागे
पनि बाटो पुरै हिलो र चिप्लो थीयो सितले ।
करिब ११ बजे तिर
त्यहिको एक साघारण होटलमा खाना खाने तयारी भयो । जाडो धेरै भएकोले आगो ताप्न तिनै
भाई चुलोको नजिकै घेरा हाल्यौं । त्यहि समय सर र होटल वाला दाई बिच भएको रमाईलो गफ
अझै पनि ताजा छ ।
“दाई
बिहे भयो?” सरले सोध्नु भयो ।
“अँ!
भयो ।" उत्तरमा दाईले भने ।
“छोरा
छोरि नि?” सरले फेरि सोध्नु भयो ।
“५
जाना छन् ।“ दाईले भने ।
“कति
धेरै त ? सरले सोध्नु भयो ।“
“के
गर्नु सर जडो छ, संगै सुत्यो भैहाल्छ ।“ दाईले भने ।
“अनि
अहिले त बजारमा धेरै सामान आएका छन् त बच्चा नहुने । था छैन ?” सरले सोध्नु भयो ।
“था
छ सर । तर तेस्तो प्रयोग गर्दा मजा आउदैन ।“ दाईले भने ।
सर बडो गज्जबले हास्नु भयो हामी तिन भाई भने मुख
रातो बनाएर आगो तापिरयौं । सायद अहिले भए हामी पनि खुब हाँस्थ्यौ होला ।
चिचिला बाट खाना
खाएर बाटो लागियो र पुगियो जिल्लाकै सुन्दर र रमणिय ठाँउ नुम । अरुण नदि भन्दा
केहि माथिको एउटा सानो बजार हो नुम । राम्रो सत्कार सहितको खानाको लागि अहिले सम्म
पनि प्रख्यात छ ।
करिब साँझको ५
बजिसकेको थियो नुम पुग्दा । त्यहाँ बाट हेदाङ्ना अरुण पारी नजिकै देखिन्थ्यो तर
पुग्न पुरा १ घण्टा लाग्थ्यो । करिब २ दिनको यात्रा गरिसकेमा हाम्रा कलिला
खुट्टाको लागि १ घण्टा पनि एक दिन सरह लाग्न थाल्यो ।
रहर बाट सुरु
भएको यात्रा बाध्यतामा परिणत भयो, अनि बाध्यतालाई शिरोपर गर्दै कलिला तथा भारी
पाईलाहरु हेदाङ्ना तर्फ लाम्काउन थालियो । एक घण्टाको कठिन हिँडाई पछि पुगियो
हेदाङ्ना बजार ।
यात्रा
दिन - ३
दुर्गम जिल्लाको
पनि दुर्गम ठाँउ रहेछ हेदाङ्ना, हरेक सामान हरुको दोब्बर भाउ सदरमुकामको भन्दा ।
सधैं १ रुपैयाको ४ वटा सुन्तले चकलेट किनेर खाएको मालाई २ वटा मात्र पाँईदा मनमा
खिन्नता हुनु स्भाबिकै थियो ।
थकाई धेरै
लागेको कारण आँखै नहेरि खाना खाएर सुत्ने तयारी गरीयो, तर सर चै पढ्नु पर्छ भनेर
दावाब दिईरहनु भएको थियो । हामि तिनै भाई पढ्न सक्ने अवस्थामा थिएनौं । र पनि सरको
अगाडि पढेको जस्तो गरेर सुतियो कतिबेला निदाईयो बिउझिँदा उज्यालो भैसकेको रहेछ ।
बिहान देखि नै
हाजिरिजवाफ प्रतियोगिताको लागि तयारीको चहालपहल सुरु भैरहेको थियो जब हामी हेदाङ्ना
बजारबाट १ घण्टाको बाटो तय गरेर हिमालय मा. बि. हेदाङ्नाको प्रांङण पुगेका थियौं ।
करिब करिब हिमालकै काखमा रहेको उक्त बिध्यालय हाम्रो भन्दा निकै सुन्दर थियो ।
आयोजक बिध्यालय
निकै टाढा भएर होला प्रतियोगिताको लागि जम्मा ४ बटा मात्र बिध्यालयको उपस्थिती
रहेको थियो । हिमालाय मा.बि. खाँदबारी, सरस्वती मा.बि. चैनपुर, मादि मा.बि. मादी र
वाना मा.बि. वाना जिल्लाकै उत्कृष्ट सरकारी बिध्यालयहरु बिचको प्रतिस्पर्घा कडा
हुने पक्का थियो । केहि औपचरिक कार्यक्रम सँगै सुरु भयो प्रतियोगिता । हाम्रो
दुर्भाग्य भनौ या तयारिमा कमि, हाम्रा लागि हेरक प्रश्नहरु जटिल लाग्न थाले ।
हाम्रो टोलिको तनाब बढ्दै गयो, आफ्नो र बिध्यालयको ईज्जत गाँसिएकोले म निमोठिएर
आयो । अन्तिम नतिजामा हामी चौथो भयौं हाम्रो बिध्यालय चौथो भयो । मन अमिलो भएर
आयो, एक ले अर्कोलाइ हेर्न नसक्ने अवस्था भयो, सरको अगाडि कसरी उभिने उपस्थित हुने भन्ने पिडाले जेल्यो ।
नतिजालाई
आत्मसाथ गर्नै पर्यो, आगामि प्रतियोगिताहरुमा मेहनत गर्ने प्रण गरियो र अन्त्यमा
जुनियर रेडक्रस सर्कलको बिध्यालयले पाउने अङ्क पाईयो भनेर चित्त बुझाईयो । त्यो अङ्कको प्राप्ति सँगै
हाम्रो बिध्यालयले जु.रे.स सम्मान पाउने पक्का थियो । हाम्रो प्रतियोगितामा
उपस्थितीले मात्र पनि बिध्यालय जिल्लामै उत्कृष्ट हुन बाट रोकिने थिएन, त्यसमै
हामी सिमित खुसि भयौँ ।
मेरो मनमा सन्नाटा छायो, अब घर कसरी फर्कने
? एक मिनेट आँखा चिम्लिए बुबा, आमा, बहिनि सम्झे अनि घर, आँखा खोले टिलपिल आँसुले
भरिएका रहेछन् । आफैलाई सम्हाले, साथिहरु र सर पर पुग्नु भएको रहेछ दुखेको खुट्टा
खोच्याउदै पछ्याएँ ।
साँझको खाना र बसाई हेदाङ्ना मै भयो, कोहि
साथिहरु रमाईलो गर्ने सोँचमा थिएनौं, प्रथम हुनेहरु रामाई रहेका थिए ।
यात्रा दिन - ४
बुबाले किनिदिनु भएको सानो तर राम्रो
जुत्ता प्रति मेरा सुनिएका र दुखेका खुट्टाहरु पटक्कै आकर्षित भैरहेका थिएनन् न त
म संग बिकल्प नै थयो । बिहान हेदाङ्ना बाट चिया र बिस्कुट खाएर, अरुण तेस्रो
जलबिधुत आयोजनाको बिधुत गृह परिरमा भएका स-साना घरहरु नियाल्दै नुम तिर उकालो
लागियो । करिब १० बजे तिर खाना खान नुम पुगियो । त्यहाँ बाट खाना खाएर फेरि उकालो
बाटो, जंगल, मच्छेपोखरी हुदै चिचिला पाताल छिचोल्न पाईलाहरु घिस्रिरहेका थिए ।
सानो चेडा, बिध्यार्थी जिबन, अनि भोक लागि
रहेने उमेर हामी तिनै जनाको समान बिशेषता थियो । बिहानको खानाले कति नै समय
टिक्थ्यो र ? पेट मामुसा डौडिन सुरु गरि सकेको थियो । खाजा खाने भन्ने बिषय कतै
निस्किएको थिएन, घरमा आमाले उमालिदिनु भएको चाउचाउको झोलमा बासि भात हालेर खाएको सम्झिए, आँखामा
भेल उर्लिहाल्यो ।
करिब ६ घण्टाको बाटो हिँडेपछि ४ बजे तिर
छ्याङ्कुटि आइपुग्यो खालि पेट र भारी खुट्टाहरु । छ्याङ्कुटिबाट जिल्लाको सदरमुकाम
खाँदबारी प्रष्ट र सुन्दर देखिन्थ्यो । अहिले भए त्यो सुन्दरताले भोक र थकान दुबै
मेटाई दिन्थ्यो होला तर त्यो उमेर त्यति साहित्यिक पनि थिएन, पेटले खाना र शरिरले
आराम मागिरहेको थियो ।
ओहो! सबको मुखमा चमक आयो, खाजा खान पाइने
भैयो भनेर । त्यो बेलाको मिठो खाजा भनेकै चाउचाउ अनि सबैको प्रिय पनि । भोकले
पिल्सिएको बेला त्यो तातो चाउचाउ काति छिटो खाईएछ पछि मुख पोलेर दुखेपछि मात्र
थाहा भयो ।
साँझको बसाई
पुनः सरकै घर गैरी पाङ्मामा भयो, सदरकुकामको ठुलो होटलमा बस्ने सपना फेरी फुट्यो ।
फर्किदा बस्न पाइएला कि भने आशा माथि पनि तुसारापात छायो । अत्याधिक दुखाई र पिडाको कारण म राम्रो संग
निदाउन सकिन रत्नमणि र गोबिन्द भने ढुक्क साथ निदाए ।
यात्रा
दिन - ५
बिहान उठ्दा
मेरो पाइला अगाडि चल्न सक्ने अवस्था न्युन भएको थियो तर घर पुग्न पुरा एक दिन
हिड्नु पर्ने छदै थियो । एक्कासि भक्कान्निएर आयो मन बाट, साथिहरुको कारण बाहिर
निकालिन । हुन त साथीहरुको पनि हालत मेरो भन्दा कम चै थिएन, किनकि त्यो दिन हाम्रो
हिँडाईको पाँचौं दिन थियो ।
बिस्तारै बाटो
लाग्नु बाध्यता थियो । बिहानको खाना खाँदबारीमा खाएर ओरालो लागियो । धेरै ठाँमा
बिस्राम गर्दै, बिश्वकै होचो अरुण उपत्यका हुदै सभा खोला पुग्दा दिउँसोको
टन्टलापुर घामले सेकिसकेको थियो । सोहि खोलामा एकछिन बिस्राम गरि सख्खर र पानि
खाएर उकालो लागियो ।
नाक
ठोकिने उकालो करिब ३/४ घण्टा हिडेपछि बल्ल पुगिन्थ्यो खराङ बाजार र उकालोको अन्त्य
पनि । म घिस्रिने अवस्थामा थिए, २ खुट्टाको साथ २ हात समेत, ४ पाउ टेक्दै खराङ
बजार पुग्दा म अर्धचेत अवस्थामा पुगेको थिए । साथीहरु चै म भन्दा अलि कम थकित ।
खराङबाट
मेरो घर पुग्न अझै ३ घण्टा हिड्नु पर्थ्यो, भने साथीहरुको २ घण्टा मात्र । मैले
खराङ बाट अगाडि बढ्न नसक्ने बताए पछि त्यहीँ ठुलोआमाको घरमा बस्ने निर्णय गरे ।
रत्नमणि, गोबिन्द र सर हरु चैनपुर तिर लाग्नु भयो । म सुनिएको हात्तिको जत्रो
खुट्टा लिएर खाटमा पल्टिएँ । दुइ दिनको आराम पछि मात्र घर फर्किएँ ।
अन्त्यमा
करिब
१६/१७ बर्ष बितिसक्यो त्यो कठिन यात्राको स्मरण अहिले पनि मनस्पटलमा ताजा छ । त्यो
पिडा अहिले पनि महसुस हुन्छ । मेरा मित्र गोबिन्द र रत्नमणिले त्यो यात्रा काति
सम्झिन्छन् थाहा छैन । मेरो आदरणिय पुरुसोत्तम सर ले कति सम्झिनुहुन्छ थाहा छैन ।
यो लेखाईले पक्कै केहि कुराहरुको स्मरण गराउला । अहिलेका मेरा हरेक भ्रमणले त्यो
पिडादायी यात्राको स्मरण गराउँछ र थप रोमान्चित बानाउँछ । मलाई फेरि हेदाङ्ना जान
मन लागेको छ । फेरि १ रुपैयाको २ वटा सुन्तले चकलेट पाइन्छ कि पाइन्न था छैन । सुन्छु
अहिले त नुम सम्म जिप गुड्न थालेको छ रे । फेरि जाँदाको यात्रा स्मरणदायि नहोला तर
पुरानो यादले पक्का प्रफुल्लित पार्ने छ ।
B1F28963DD
ReplyDeletekiralık hacker
hacker arıyorum
belek
kadriye
serik
F46A61D96C
ReplyDeleteinstagram kaliteli takipçi
white swivel accent chair
69A59901
ReplyDeleteNevşehir
Şırnak
Konya
Isparta
Antep
Kırklareli
Karaman
Urfa
Düzce
DFDBE939
ReplyDeleteKaratay
Siverek
Elbistan
Kepez
Gölhisar
Sur
Batum
Karşıyaka
Darıca
4BD43CBD
ReplyDeleteÖmerli
Sivrihisar
Altınova
Ayaş
Hopa
Arsuz
Ödemiş
Fatsa
Aliağa
ACA1FA60
ReplyDeleteSöke
Batıkent
Bafra
Pursaklar
Yeşilyurt
Bismil
Yalıkavak
Etlik
Polatlı